Przejdź do treści
Przejdź do treści
Nocna zmiana
Okładka wydania polskiego, materiały wydawnictwa Prószyński i S-ka

Zbiór opowiadań, 1978

Nocna zmiana

Pierwszy zbiór opowiadań Stephena Kinga, wydany w 1978 roku. Zawiera dwadzieścia utworów, w większości drukowanych wcześniej w czasopismach, a także wstęp Johna D. MacDonalda i przedmowę samego autora.

Tytuł oryginalny
Night Shift
Pierwsze wydanie
Doubleday, 1978
ISBN oryginału
978-0-385-12991-6

Opis

„Nocna zmiana” („Night Shift”) to pierwszy zbiór opowiadań Kinga, wydany w 1978 roku przez Doubleday. Na tom składa się dwadzieścia opowiadań, wstęp Johna D. MacDonalda oraz „Słowo od Autora”, czyli przedmowa samego Kinga.

Zbiór obejmuje następujące opowiadania: „Dola Jerusalem”, „Cmentarna szychta”, „Nocny przypływ”, „Jestem bramą”, „Magiel”, „Czarny Lud”, „Szara materia”, „Pole walki”, „Ciężarówki”, „Czasami wracają”, „Truskawkowa wiosna”, „Gzyms”, „Kosiarz trawy”, „Quitters, Inc.”, „Wiem, czego ci potrzeba”, „Dzieci kukurydzy”, „Ostatni szczebel w drabinie”, „Człowiek, który kochał kwiaty”, „Ktoś na drodze” i „Kobieta na sali”. Większość z nich drukowano wcześniej w czasopismach, ale cztery, czyli „Dola Jerusalem”, „Quitters, Inc.”, „Ostatni szczebel w drabinie” i „Kobieta na sali”, ukazały się po raz pierwszy właśnie w tym tomie.

Wiele opowiadań z tomu trafiło na ekran. „Ciężarówki” filmowano dwukrotnie, a ekranizacje „Czasami wracają” i „Dzieci kukurydzy” doczekały się sequeli. „Gzyms” i „Quitters, Inc.” złożyły się na film „Oko kota”.

Polskie wydania, wszystkie w przekładzie Michała Wroczyńskiego, ukazują się od 1994 roku. Najpierw zbiór opublikowało wydawnictwo Prima, później wznawiały go Prószyński i S-ka oraz Albatros.

Groza w pracy, domu i na drodze

„Nocna zmiana” często odbiera bezpieczeństwo miejscom związanym z codzienną rutyną. Pralnia w „Maglu”, zakład przemysłowy w „Cmentarnej szychcie” czy przydrożny postój w „Ciężarówkach” stają się przestrzeniami, których zasad bohaterowie nie potrafią już kontrolować. King wykorzystuje fizyczność pracy: hałas, zmęczenie, maszyny i konieczność wykonania zadania mimo rosnącego zagrożenia.

Inaczej działają „Ostatni szczebel w drabinie” i „Kobieta na sali”. Warto zestawić je z historiami o potworach, ponieważ kierują uwagę ku więziom rodzinnym, cierpieniu i odpowiedzialności. Zbiór pokazuje w ten sposób dwa źródła lęku: wtargnięcie czegoś obcego oraz świadomość, że zwyczajna decyzja może mieć nieodwracalne skutki.

Jak rozpoznać polskie wznowienie?

Karta Albatrosa identyfikuje wydanie w twardej oprawie numerem ISBN 978-83-8361-061-0. Ma ono 480 stron i format 143 × 205 mm; przekład przygotował Michał Wroczyński. Numer ISBN pozwala odróżnić ten wariant od starszych wydań Primy i późniejszych edycji kieszonkowych. Strona wydawcy z informacjami o wydaniu.

Zobacz również: Szkieletowa załoga.

Jak powstała

Zbiór ukazał się tuż po „Lśnieniu”, wydanym przez Doubleday w 1977 roku. Była to piąta opublikowana książka Kinga, jeśli liczyć „Rage”, wydaną pod pseudonimem Richard Bachman. Większość opowiadań miała już za sobą druk w prasie: dziewięć ukazało się w latach 1970–1975 w magazynie „Cavalier”, inne w „Penthousie”, „Cosmopolitanie”, „Gallery”, „Ubris” i „Maine Magazine”.

Przy kompletowaniu tomu King chciał usunąć z niego „Szarą materię” i zastąpić ją opowiadaniem „Suffer the Little Children” z 1972 roku. Ustąpił jednak redaktorowi Billowi Thompsonowi, który postanowił zachować „Szarą materię”. „Suffer the Little Children” trafiło w końcu do zbioru „Nightmares & Dreamscapes” z 1993 roku.

Motywy

We wstępie John D. MacDonald, jeden z ulubionych pisarzy Kinga, pisze, że trzydziestoletni King jest pisarzem o wiele lepszym, niż on sam był w wieku trzydziestu czy czterdziestu lat, i przyznaje, że ma prawo trochę go za to nienawidzić. Zapewnia, że zupełnie go nie obchodzi, jaką dziedzinę King sobie wybiera. To, że autor lubi obecnie pisać o upiorach, czarach i czymś pełzającym w piwnicy, uważa za najmniej interesujący fakt, jaki można o nim powiedzieć. Przewiduje też, że King nie ograniczy się do obszaru, który akurat tak go zajmuje. Część opowiadań łączy się z innymi książkami autora: „Dola Jerusalem” została rozwinięta w powieść „Miasteczko Salem”, a wątek „Nocnego przypływu” King wykorzystał w „Bastionie”.

Polskie wydania

RokWydanieWydawcaPrzekładStronyISBN
1994Nocna zmiana
Bestsellery
PrimaMichał Wroczyński3828385855408
2003Nocna zmianaPrószyński i S-kaMichał Wroczyński4698373374922
2008Nocna zmianaPrószyński i S-kaMichał Wroczyński4369788374696319
2015Nocna zmianaAlbatrosMichał Wroczyński4799788378858546
2015Nocna zmiana e-bookAlbatrosMichał Wroczyński—9788379852413
2018Nocna zmianaAlbatrosMichał Wroczyński4799788381252256
2018Nocna zmiana
Kolekcja mistrza grozy
Prószyński i S-kaMichał Wroczyński4259788380973497
2024Nocna zmianaAlbatrosMichał Wroczyński4789788383610610

Odbiór

W 1979 roku „Nocna zmiana” była nominowana do Nagrody Locusa i do World Fantasy Award w kategorii najlepszego zbioru, a w 1980 roku zdobyła w tej kategorii Balrog Award. Po jej wydaniu, przy rosnącej popularności Kinga i po sukcesie „Carrie” Briana De Palmy z 1976 roku, o zgodę na ekranizację opowiadań zaczęli prosić studenci kręcący filmy. King wprowadził wtedy zasadę „Dollar Deal”, pozwalającą im nakręcić adaptację za jednego dolara. W latach 80. producent Milton Subotsky kupił prawa do sześciu opowiadań ze zbioru, ale planowany serial antologiczny nie powstał z powodu konfliktów z działami Standards and Practices stacji telewizyjnych. Kinowe adaptacje to m.in. ekranizacja „Dzieci kukurydzy” w reżyserii Fritza Kierscha (1984), „Oko kota” Lewisa Teague’a (1985), wyreżyserowane przez samego Kinga „Maksymalne przyspieszenie” (1986), ekranizacja „Magla” w reżyserii Tobe’a Hoopera (1995) i „The Boogeyman” Roba Savage’a (2023).

Nagrody i nominacje

RokNagrodaWynik
1980Nagroda Balrog za najlepszy zbiórnagroda
1979Nagroda Locusa za najlepszy zbiórnominacja
1979World Fantasy Award za najlepszy zbiórnominacja

Ciekawostki

Świat utworu

Wybierz, na co się zgadzasz. Odmowa nie blokuje czytania portalu. Zgodę możesz później wycofać przyciskiem „Ustawienia cookies”.

Przeczytaj politykę prywatności

Dostępność i czytelność

Dostosuj sposób wyświetlania portalu do swoich potrzeb.

Uwzględniamy także systemowe ograniczenie ruchu. Klawisz Tab przenosi między elementami, Enter je uruchamia, a Escape zamyka ten panel. Całą stronę możesz powiększyć w przeglądarce.

Wybór zapisujemy tylko w tej przeglądarce, bez przesyłania go do zewnętrznych usług.