
Zbiór opowiadań, 1990
Czwarta po północy
Zbiór czterech nowel Stephena Kinga z 1990 roku, drugi tego typu po „Czterech porach roku”. We wstępie autor zaznacza, że w odróżnieniu od poprzednika jest to wyraźniej horror z elementami nadprzyrodzonymi.
- Tytuł oryginalny
- Four Past Midnight
- Autor
- Stephen King
- Rodzaj
- Zbiór opowiadań
- Pierwsze wydanie
- Viking Press, 1990
- ISBN oryginału
- 978-0-670-83538-6
- Ekranizacje
- 1 (1995)
Opis
„Czwarta po północy” („Four Past Midnight”), po polsku także „Cztery po północy”, ukazała się w 1990 roku nakładem Viking Press. Wydawca opisuje cztery nowele jako kolejne godziny po północy, od pierwszej do czwartej. Książkę otwiera wstęp, a każdą nowelę poprzedza nota autora.
W „The Langoliers” pasażerowie nocnego lotu z Los Angeles do Bostonu budzą się i odkrywają, że część ludzi na pokładzie zniknęła, a po lądowaniu czeka ich opustoszały świat. W „Secret Window, Secret Garden” pisarz Mort Rainey, rozwiedziony i samotny, dostaje wizytę mężczyzny o nazwisku John Shooter, który zarzuca mu plagiat. Sam Peebles, mały przedsiębiorca z Junction City w stanie Iowa, bohater „The Library Policeman”, wypożycza z biblioteki książki do przemówienia i dostaje ostrzeżenie, że spóźnienie z ich zwrotem ściągnie na niego Library Policemana. W „The Sun Dog” piętnastoletni Kevin Delevan dostaje na urodziny aparat Polaroid Sun 660, który robi wyłącznie zdjęcia czarnego psa, a pies na kolejnych odbitkach zdaje się podchodzić bliżej. Kevin szuka pomocy u Pop Merrilla, właściciela sklepu z rupieciami w Castle Rock.
Cztery niezależne wejścia w koszmar
Nowele można czytać osobno: nie tworzą jednej fabuły z tymi samymi bohaterami. Łączy je natomiast zawodność rzeczy, które zwykle porządkują doświadczenie. W „Langolierach” są to czas i podróż, w historii Morta Raineya autorstwo oraz pamięć, w „Bibliotecznym policjancie” instytucja kojarzona z wiedzą, a w „Psie z aparatu” fotografia mająca wiernie utrwalać rzeczywistość.
Ostatnia z tych opowieści prowadzi do Castle Rock i rodziny Merrillów. To dobry przykład sposobu budowania świata Kinga: krótki utwór może rozwijać miejsce znane z powieści, zachowując własny konflikt i zakończenie. Nie trzeba traktować całego tomu jak kolejnego odcinka jednego cyklu.
Polskie tytuły i wydanie z 2023 roku
Albatros używa tytułu „Cztery po północy”. Wydanie z 27 lutego 2023 roku ma 832 strony, twardą oprawę i ISBN 978-83-6751-302-9. W metryce przekładu figurują Rafał Lisowski, Robert Waliś, Danuta Górska oraz Andrzej Szulc. Karta wydawcy pomaga rozpoznać konkretną edycję mimo spotykanego również wariantu „Czwarta po północy”.
Zobacz również: Secret Windows: Essays and Fiction on the Craft of Writing.
Jak powstała
Nowele powstały w latach 1988–1989. Podobnie jak „Cztery pory roku”, zbiór składa się z czterech nowel, ale, jak King pisze we wstępie, jest wyraźniej horrorem z elementami nadprzyrodzonymi. Autor opatrzył książkę wstępem i notami do każdej z nowel, w których opowiada, skąd wzięły się te historie.
Ekranizacje
1 ekranizacja, 1995
- Czwarta po północy
- The Langoliers
Polskie wydania
| Rok | Wydanie | Wydawca | Przekład | Strony | ISBN |
|---|---|---|---|---|---|
| 1994 | Czwarta po północy T. 1-2 | Amber | Paweł Korombel | 763 | 8370824099 |
| 2003 | Czwarta po północy Kameleon | Zysk i S-ka | Paweł Korombel | 791 | 8372983984 |
| 2008 | 4 po północy | Albatros | Paweł Korombel | 782 | 9788373597082 |
| 2013 | 4 po północy | Albatros | Paweł Jakub Korombel | 782 | 9788378857594 |
| 2015 | Cztery po północy | Albatros | Danuta Górska, Rafał Lisowski, Andrzej Szulc, Robert Waliś | 831 | 9788379856657 |
| 2015 | Cztery po północy e-book | Albatros | Andrzej Szulc, Danuta Górska, Rafał Lisowski, Robert Waliś | — | 9788379852239 |
| 2018 | Cztery po północy Cz. 1 Kolekcja mistrza grozy | Prószyński i S-ka | Rafał Lisowski, Robert Waliś | 440 | 9788380973510 |
| 2018 | Cztery po północy Cz. 2 Kolekcja mistrza grozy | Prószyński i S-ka | Danuta Górska, Andrzej Szulc | 424 | 9788380973527 |
| 2023 | Cztery po północy | Albatros | Rafał Lisowski, Danuta Górska, Andrzej Szulc, Robert Waliś | 832 | 9788367513029 |
Miejsca i postacie
Miejsca
Nagrody i nominacje
| Rok | Nagroda | Wynik |
|---|---|---|
| 1990 | Nagroda Brama Stokera za zbiór | nagroda |
| 1991 | Nagroda Locusa za najlepszy zbiór | nominacja |
Ciekawostki
Polskie wydanie ukazało się w 1993 roku nakładem wydawnictw Mizar i Amber.
Film telewizyjny na podstawie „The Langoliers” (ABC, 1995) kręcono latem 1994 roku niemal wyłącznie na lotnisku Bangor International Airport w stanie Maine i w jego okolicach. King zagrał w nim epizod.
Audiobooki czytali między innymi Willem Dafoe („The Langoliers”) i James Woods („Secret Window, Secret Garden”).
Recenzje były podzielone: Michael A. Morrison z „Washington Post” uznał zbiór za wyjątkowo dobrze skonstruowany, z wyjątkiem „The Sun Dog”, a Josh Rubins z „Entertainment Weekly” wystawił mu ocenę C+.
Świat utworu
- The LangoliersNowela grozy Stephena Kinga z 1990 roku, wydana w zbiorze „Czwarta po północy”. Pasażerowie lotu z Los Angeles do…
- The Library PolicemanNowela Stephena Kinga z 1990 roku, wydana w zbiorze „Czwarta po północy”. Sam Peebles pożycza z biblioteki książki do…
- Secret Window, Secret GardenNowela Stephena Kinga z 1990 roku, wydana w zbiorze „Czwarta po północy”. Pisarz Morton Rainey zostaje oskarżony przez…
- The Sun DogNowela Stephena Kinga z 1990 roku, wydana w zbiorze „Czwarta po północy”. Piętnastoletni Kevin dostaje polaroida, który…