Powieść, 1994
Bezsenność
Powieść Stephena Kinga z 1994 roku, łącząca horror z fantasy i osadzona w Derry w stanie Maine. Emeryt i wdowiec Ralph Roberts coraz gorzej śpi, a wraz z bezsennością zaczyna widzieć aury i istoty, które nazywa „małymi łysymi doktorkami”.
- Tytuł oryginalny
- Insomnia
- Autor
- Stephen King
- Rodzaj
- Powieść
- Pierwsze wydanie
- Viking Press, 15 września 1994
- ISBN oryginału
- 978-0-670-85503-2
Opis
„Bezsenność” („Insomnia”) toczy się w Derry w stanie Maine, w którym rozgrywają się też „To” i „Łowca snów”. Ralph Roberts jest emerytem i wdowcem. Na miejscowym lotnisku spotyka swojego znajomego Eda Deepneau, dawniej życzliwego, a teraz agresywnego: Ed obrzuca wulgarnymi wyzwiskami kierowcę, którego oskarża o potajemne wożenie tkanek płodowych z aborcji. Po kilku miesiącach Ralph spotyka żonę Eda, Helen, pobitą przez męża po tym, jak podpisała petycję w obronie prawa do aborcji.
Dalszy opis fabuły (spoilery)
Ralph zaczyna cierpieć na bezsenność: budzi się każdej nocy coraz wcześniej, aż udaje mu się spać zaledwie około godziny na dobę. Wtedy widzi rzeczy niewidoczne dla innych: kolorowe aury otaczające ludzi oraz drobne istoty w białych fartuchach, które nazywa „małymi łysymi doktorkami”. Stopniowo uznaje, że to nie halucynacje, lecz coś istniejącego na innym poziomie rzeczywistości. Jego przyjaciółka Lois Chasse przyznaje, że też widzi aury. Oboje odkrywają, że wyższe istoty wybrały ich do walki z przedstawicielami Crimson Kinga.
Derry z perspektywy starszego człowieka
Ralph patrzy na miasto inaczej niż dziecięcy bohaterowie „To”. Jego codzienność wyznaczają wdowieństwo, zmęczenie i zmieniające się relacje z sąsiadami. Bezsenność odbiera mu zwykły rytm dnia, ale zarazem otwiera dostęp do zjawisk niedostrzeganych przez otoczenie. Ten zabieg pozwala czytać powieść jako historię o człowieku, którego inni łatwo mogliby zlekceważyć ze względu na wiek i stan zdrowia.
Od obyczajowej obserwacji do fantastyki
Początkowe konflikty mają konkretny społeczny wymiar: przemoc domową, radykalizację i wrogość wobec kobiet. W miarę rozwoju akcji opowieść rozszerza skalę, łącząc los jednostki z porządkiem wykraczającym poza Derry. Zmiana ta jest istotna dla oczekiwań czytelnika: nie jest to wyłącznie kameralny thriller o zaburzeniach snu. Amerykański Viking opublikował „Insomnię” we wrześniu 1994 roku.
Polskie wydanie: przekład i oprawa
Albatros: 5 lipca 2023, przekład: Krzysztof Sokołowski, 656 stron, oprawa twarda. ISBN: 978-83-6775-710-2. To dane konkretnego wznowienia drukowanego, a nie termin pierwszej publikacji powieści ani data wydania audiobooka. Zobacz opis tego wydania u wydawcy.
Polskie wydania
| Rok | Wydanie | Wydawca | Przekład | Strony | ISBN |
|---|---|---|---|---|---|
| 1996 | Bezsenność | Prima | Krzysztof Sokołowski | 654 | 8371520417 |
| 1997 | Bezsenność | Świat Książki | Krzysztof Sokołowski | 654 | 8371294018 |
| 2001 | Bezsenność ~^p | Albatros | Krzysztof Sokołowski | 654 | 8388087487 |
| 2004 | Bezsenność Literka | Albatros | Krzysztof Sokołowski | — | 8373592318 |
| 2010 | Bezsenność | Albatros | Krzysztof Sokołowski | 654 | 9788376590936 |
| 2014 | Bezsenność | Albatros | Krzysztof Sokołowski | 654 | 9788378859673 |
| 2016 | Bezsenność | Albatros | Krzysztof Sokołowski | 654 | 9788379858316 |
| 2019 | Bezsenność Cz. 1 Kolekcja mistrza grozy | Prószyński i S-ka | Krzysztof Sokołowski | 457 | 9788380973541 |
| 2019 | Bezsenność Cz. 2 Kolekcja mistrza grozy | Prószyński i S-ka | Krzysztof Sokołowski | 249 | 9788380973558 |
| 2023 | Bezsenność | Albatros | Krzysztof Sokołowski | 656 | 9788367757102 |
Miejsca i postacie
Miejsca
Nagrody i nominacje
| Rok | Nagroda | Wynik |
|---|---|---|
| 1995 | Nagroda Locusa za najlepszą powieść z gatunku horror | nominacja |
| 1994 | Nagroda Brama Stokera za powieść | nominacja |
Ciekawostki
Imiona Kloto, Lachesis i Atropos, którymi nazwano trzech łysych doktorków, kojarzą się z mitologicznymi Mojrami.
Limitowane wydanie wydawnictwa Mark V. Ziesing Books miało 1250 numerowanych egzemplarzy z podpisami Kinga, Hale’a i Fennera oraz 3750 egzemplarzy wydania prezentowego. Do tego powstało 5 egzemplarzy artystycznych.
Przekład Krzysztofa Sokołowskiego wydała po raz pierwszy w 1996 roku Prima.